Slippage (Fiyat Kayması), bir işlemin emrin verildiği andaki beklenen fiyatı ile gerçek gerçekleşme fiyatı arasındaki farktır. Özellikle market emirlerinde, düşük likiditede ve sert volatilite dönemlerinde kullanıcı aleyhine görünmez bir maliyet yaratır.
Slippage Nedir?
Bir varlığı belli bir fiyattan almak veya satmak istediğinizde, emir her zaman ekranda gördüğünüz seviyeden tamamlanmayabilir. İşlem anında emir defteri yeterince derin değilse veya piyasa çok hızlı hareket ediyorsa, sistem emri bir sonraki fiyat seviyelerinden doldurur. Bu fark slippage olarak adlandırılır.
Slippage her zaman büyük yatırımcıların sorunu değildir. Düşük hacimli coinlerde küçük işlemler bile fiyat kaymasına yol açabilir. Özellikle market emir kullanan kullanıcılar bu etkiyle daha sık karşılaşır.
Slippage Neden Oluşur?
Fiyat kaymasının başlıca nedenleri şunlardır:
- Düşük likidite: Defterde yeterli karşı emir yoksa, emir daha kötü fiyat seviyelerine taşar.
- Yüksek volatilite: Emir verdiğiniz an ile gerçekleştiği an arasında fiyat değişebilir.
- Büyük emir boyutu: Pozisyon büyüklüğü mevcut likiditeye göre fazlaysa işlem kendi başına fiyatı iter.
Slippage Nasıl Hesaplanır?
$$Slippage % = \left( \frac{\text{Gerçekleşen Fiyat} - \text{Beklenen Fiyat}}{\text{Beklenen Fiyat}} \right) \times 100$$
Örneğin Bitcoin'i $100.000$ USD'den almak isterken işlem $100.200$ USD'den tamamlanırsa, yaklaşık %0.20 negatif slippage oluşur.
DEX'lerde Slippage Tolerance Ne İşe Yarar?
Uniswap ve PancakeSwap gibi DEX'lerde kullanıcı, kabul edeceği maksimum fiyat sapmasını kendisi belirler. Bu ayara slippage tolerance denir.
- Düşük tolerans daha güvenlidir ama işlem iptal olabilir.
- Yüksek tolerans işlemi geçirir ama kötü fiyat ve MEV/sandwich saldırısı riskini artırır.
Bu nedenle DEX kullanıcıları için slippage ayarı yalnızca teknik değil, doğrudan maliyet yönetimi konusudur.
Slippage ile Price Impact Arasındaki Fark
Bu iki kavram sık karıştırılır:
| Kavram | Neden | Etki |
|---|---|---|
| Slippage | Piyasa hareketi ve likidite eksikliği | İşlem beklenenden kötü fiyata kayar |
| Price Impact | İşleminizin büyüklüğü | İşlem, fiyatı bizzat kendisi iter |
Slippage Nasıl Azaltılır?
- Limit emir kullanın.
- Büyük emirleri parçalara bölün.
- Düşük hacimli paritelerde market emirden kaçının.
- DEX'lerde tolerans ayarını gereksiz yükseltmeyin.
Sonuç
Slippage, küçük görünen ama uzun vadede toplam getiriyi ciddi biçimde etkileyen gizli bir işlem maliyetidir. Özellikle market emir kullanan ve likiditesi zayıf coinlerde işlem yapan yatırımcılar için, slippage yönetimi komisyon kadar önemlidir.