Slippage (Fiyat Kayması) Nedir? Tolerans Nasıl Çalışır?

Fiyat kayması, bir işlem için beklediğiniz fiyat ile işlemin gerçekleştiği fiyat arasındaki farktır. İngilizce karşılığı slippage’tır. Emir büyüklüğü, mevcut likidite ve fiyatın işlem sırasında değişmesi bu farkı etkiler.

Fiyat kayması neden olur?

Ekranda gördüğünüz fiyat, istediğiniz miktarın tamamı için geçerli olmayabilir. Örneğin bir coinin en düşük satış fiyatı 10 TL olsa da bu seviyedeki miktar sınırlıdır. Daha büyük bir alış emri, sonraki fiyat seviyelerindeki satışları da karşılar.

Teklifi gördüğünüz an ile işlemin gerçekleştiği an arasında fiyat değişmesi de kayma oluşturabilir. Bu durum, hızlı hareket eden piyasalarda ve onay bekleyen cüzdan işlemlerinde daha belirgin olabilir.

Slippage nasıl hesaplanır?

Alış için basit hesap şöyledir: (gerçekleşen ortalama fiyat − beklenen fiyat) ÷ beklenen fiyat × 100.

10 TL’den almayı beklediğiniz varlığı ortalama 10,10 TL’den alırsanız aleyhinize kayma %1 olur. Ortalama fiyat 9,90 TL’ye düşerse bu kez işlemi beklediğinizden daha ucuza tamamlarsınız. Satışta daha düşük gerçekleşme fiyatı aleyhinize, daha yüksek fiyat lehinizedir.

Birden çok fiyat seviyesinden gerçekleşen emirde tek bir işlem satırı yerine miktara göre ağırlıklandırılmış ortalama fiyat kullanılır.

Spread ve price impact ile farkı nedir?

Spread, o anda görülen en iyi alış ve satış fiyatları arasındaki farktır. Fiyat kayması ise referans aldığınız fiyat ile sonucun farkını anlatır. Borsanın komisyonu bunlardan ayrıca hesaplanır.

Price impact, kendi işleminizin fiyat üzerindeki etkisidir. Özellikle likidite havuzunda büyük bir takas yaparken belirginleşir. Teklif alındıktan sonraki piyasa hareketi ise işlemin sonucunu ayrıca değiştirebilir.

Slippage toleransı ne işe yarar?

DEX’te takas yaparken kayma toleransı, teklifin ne kadar aleyhinize değişmesini kabul ettiğinizi belirler. Örneğin %1 tolerans, işlemin mutlaka %1 kaymayla gerçekleşeceği anlamına gelmez; kabul ettiğiniz sınırı gösterir. Cüzdanla token takası sırasında bu ayarın kullanımını Uniswap incelemesinde görebilirsiniz.

Onay ekranındaki minimum alınacak miktar bu sınırın pratik karşılığıdır. Miktar sınırın altına düşerse takas gerçekleşmeyebilir. Çok yüksek tolerans ise daha kötü bir fiyatın kabul edilmesine ve bazı piyasalarda işleminizden yararlanılmasına alan açar.

Limit emir kaymayı önler mi?

Limit emir, alışta ödeyeceğiniz en yüksek veya satışta kabul edeceğiniz en düşük fiyatı belirler. Bu sınır içinde karşı emir bulunursa gerçekleşir; kalan bölüm bekleyebilir. Böylece gerçekleşme fiyatına sınır koyabilirsiniz.

Stop-market tetiklendikten sonra piyasa emri gibi çalışır ve fiyat kayması oluşabilir. Stop-limit ise fiyat sınırını korur; yeterli karşı emir yoksa işlemin kalan kısmı gerçekleşmeyebilir.

Kaymayı nasıl takip edebilirsiniz?

Merkezi borsada emir tutarınızı defterdeki miktarlarla, DEX’te ise takas rotasını, fiyat etkisini ve minimum alınacak miktarı karşılaştırabilirsiniz. İşlemi bölmek bazı durumlarda fiyat etkisini azaltabilir; ek komisyon ve ağ ücretleri de hesaba katılır.

İşlem geçmişindeki gerçekleşen miktar ve ortalama fiyat, teklif ile sonuç arasındaki farkı gösterir. Böylece ekrandaki fiyatın sizin işlem büyüklüğünüze nasıl yansıdığını görebilirsiniz.