Spread Nedir? Kripto Borsalarında Alış-Satış Farkı

Spread, bir varlığın emir defterindeki en yüksek alış fiyatı ile en düşük satış fiyatı arasındaki farktır. Türkçede makas veya alış-satış farkı olarak da kullanılır. Aynı anda alım ve satım ekranlarında neden farklı fiyatlar gördüğünüzü açıklar.

Spread nerede görülür?

Emir defterindeki alış tarafı, alıcıların ödemeye hazır olduğu fiyatları; satış tarafı, satıcıların istediği fiyatları gösterir. En yüksek alış fiyatı bid, en düşük satış fiyatı ask olarak adlandırılır. Bu iki fiyatın arasındaki boşluk spread’dir.

Hemen satın almak isteyen kişi hazır satış fiyatını, hemen satmak isteyen kişi hazır alış fiyatını karşılar. Bu nedenle alıp hemen sattığınızda fiyat hiç değişmemiş olsa bile elinize geçen tutar daha düşük olabilir.

Spread nasıl hesaplanır?

Spread tutarı = en düşük satış fiyatı − en yüksek alış fiyatı.

En iyi alış 99 TL, en iyi satış 100 TL ise spread 1 TL’dir. Yüzde hesabında bir referans fiyat kullanılır. Orta fiyatı esas alırsanız önce (99 + 100) ÷ 2 = 99,50 TL bulunur; spread yüzdesi de 1 ÷ 99,50 × 100, yani yaklaşık %1,01 olur.

Farklı ekranlar yüzdeyi farklı referanslarla hesaplayabilir. Borsaları karşılaştırırken aynı yöntemi kullanmak daha anlamlı bir sonuç verir. Komisyon ve çekim ücretini de eklemek için toplam işlem maliyeti hesabındaki örneklerden yararlanabilirsiniz.

Spread neden genişler?

İşlem yapmak isteyenlerin sayısı ve sundukları miktar azaldığında alış ile satış fiyatı arasındaki mesafe açılabilir. Ani haberler ve hızlı fiyat değişimleri de bekleyen emirlerin azalmasına veya yeni fiyatlara taşınmasına neden olur.

Dar spread, en iyi iki fiyatın birbirine yakın olduğunu gösterir. Büyük bir emrin tamamının bu fiyatlardan karşılanacağını ise emir defterindeki miktarlar belirler. Bu yüzden makasla birlikte piyasa derinliğine de bakılır.

Spread, komisyon ve fiyat kayması arasındaki fark

Spread, işlemden önce görülen alış-satış farkıdır. Komisyon, borsanın gerçekleşen işlem için aldığı ücrettir. Fiyat kayması ise beklediğiniz fiyat ile gerçekleşen fiyat arasındaki farktır.

Örneğin en düşük satış 100 TL olabilir, ancak o seviyedeki miktar emrinize yetmezse alışınızın bir bölümü 101 TL’den gerçekleşebilir. Burada spread’in yanında fiyat kayması da etkili olur. Bu farklar ayrıca bir ücret satırı olarak görünmeyebilir; ortalama alış fiyatına yansır.

Limit emir spread’i nasıl etkiler?

Limit emirle kendi alış fiyatınızı belirleyip uygun satıcıyı bekleyebilirsiniz. Emir defterde eşleşene kadar durur; böylece kabul ettiğiniz fiyatı siz seçersiniz.

Limit fiyatınız mevcut satış emrini karşılıyorsa işlem hemen gerçekleşebilir. Bu farkı maker ve taker ayrımıyla birlikte okuyabilirsiniz.

Borsalar arasında nasıl karşılaştırılır?

Aynı varlığın aynı işlem çiftindeki en iyi alış ve satış fiyatlarına, mümkün olduğunca aynı anda bakabilirsiniz. Son gerçekleşen fiyat yerine o anda işlem yapabileceğiniz seviyeler daha açıklayıcıdır.

İşlem tutarı, komisyon ve transfer masrafları karşılaştırmayı tamamlar. DEX takasında alınacak net miktarı, fiyat etkisini ve ağ ücretini teklif ekranında birlikte görebilirsiniz.